Spring naar inhoud

Toegankelijkheidsopties:

Kenmerk-beschrijvingen Boten

Algemeen

Maurice Kaak, die veel over werkboten heeft gepubliceerd, omschrijft de boten zo:
Een groep scheepstypen die thuishoren in de familie van de werkboten. Werkboten werden gebouwd voor verschillende doeleinden. Ze waren in trek bij schippers, vissers, veerdiensten, openbare diensten (zoals in Nederland Rijkswaterstaat), bedrijven, marktkramers, e.d. Allemaal werkzaamheden waarvoor een zeiltuig niet strikt noodzakelijk is. Kleine werkboten (tot 5 meter) werden bijgevolg hoofdzakelijk geroeid, geboomd of gewrikt, afhankelijk van de omstandigheden, maar een ieder die dit nodig achtte kon zijn boot voorzien van een zeiltuig met zwaarden en roer incluis. Was de boot langer en zwaarder van constructie, dan was het net andersom en lag de nadruk meer op het zeilen en kregen de manuele methoden om de boot voort te bewegen een tweede plaats.

Rijn en Maas hebben scheepstypen voortgebracht met een heel eigen karakter. Zeer verscheiden van uiterlijk weliswaar, maar met enkele fundamentele en gemeenschappelijke eigenschappen in de vorm van de romp, zoals de platte bodem en de aakvormige bouw van het voorschip en vaak ook van het achterschip. Voorbeelden daarvan zijn De Hollandse en Brabantse boot en de Vlieger. 


Scheepstype: Hollandse boot

Inleiding

Vroeger was de Hollandse boot verspreid over het grootste deel van Nederland en werd door een brede laag van de bevolking voor beroepsdoeleinden gebruikt. Zo was hij in gebruik als schippersboot, werkboot, visboot, boereboot en marktschuit. De inrichting was altijd een beetje aangepast aan de bestemming, maar niet in die mate dat belangrijke uiterlijke verschillen daarvan het gevolg waren. Belangrijke onderlinge verschillen in vorm en constructie kwamen voort uit de plaats van herkomst, waar duidelijke afgescheiden typen zijn ontstaan. Drie van deze typen zijn in België goed bekend geweest. Het Zeelandse type, dan een variant uit Zeeuws-Vlaanderen en de Doesburger. Het Zeelandse en zeker het Zeeuwse type fungeerden als bijboot van de vissersvaartuigen uit het Delta-gebied.


De Tijdlijn van de Hollandse boot

Selectie van alle Ronde en Platbodemjachten in het Nederlandsch Jachtregister 1924-1925

1924-1925

Uit alle schepen die genoemd staan in het Nederlandsch Jachtregister heeft Gerard ten Cate een selectie gemaakt van alle Ronde en Platbodemjachten die er in 1924-1925 in opgenomen waren. Het is een uniek overzicht omdat het een goed beeld geeft van onze vloot in die jaren.

Meer over "Selectie van alle Ronde en Platbodemjachten in het Nederlandsch Jachtregister 1924-1925"

Type beschrijving Hollandse boot

  1. Geschiedenis van de Hollandse boot
  2. Beschrijving van de Hollandse boot
  3. Tuigage

Kenmerken van de Hollandse boot

  1. De Hollandse boot als werkschip
  2. De Hollandse boot als jacht
  3. Algemene kenmerken
  4. Kenmerkende verhoudingen
  5. Verklaring in tekening

Publicaties over de Hollandse boot in het Stamboekarchief


Scheepstype: Vlieger

Inleiding

Vroeger was de Hollandse boot verspreid over het grootste deel van Nederland en werd door een brede laag van de bevolking voor beroepsdoeleinden gebruikt. Zo was hij in gebruik als schippersboot, werkboot, visboot, boereboot en marktschuit. De inrichting was altijd een beetje aangepast aan de bestemming, maar niet in die mate dat belangrijke uiterlijke verschillen daarvan het gevolg waren. Belangrijke onderlinge verschillen in vorm en constructie kwamen voort uit de plaats van herkomst, waar duidelijke afgescheiden typen zijn ontstaan. Drie van deze typen zijn in België goed bekend geweest. Het Zeelandse type, dan een variant uit Zeeuws-Vlaanderen en de Doesburger. Het Zeelandse en zeker het Zeeuwse type fungeerden als bijboot van de vissersvaartuigen uit het Delta-gebied.


De Tijdlijn van de Vlieger

Selectie van alle Ronde en Platbodemjachten in het Nederlandsch Jachtregister 1924-1925

1924-1925

Uit alle schepen die genoemd staan in het Nederlandsch Jachtregister heeft Gerard ten Cate een selectie gemaakt van alle Ronde en Platbodemjachten die er in 1924-1925 in opgenomen waren. Het is een uniek overzicht omdat het een goed beeld geeft van onze vloot in die jaren.

Meer over "Selectie van alle Ronde en Platbodemjachten in het Nederlandsch Jachtregister 1924-1925"

Type beschrijving Vlieger

  1. Geschiedenis van de Hollandse boot
  2. Beschrijving van de Hollandse boot
  3. Tuigage

Kenmerken van de Vlieger

  1. De Vlieger als werkschip
  2. De Vlieger als jacht
  3. Algemene kenmerken
  4. Kenmerkende verhoudingen
  5. Verklaring in tekening

Publicaties over de Vlieger in het Stamboekarchief


Scheepstype: Brabantse boot

Inleiding

De waterhuishouding vertoont in België, hoe klein het land ook is, een gevarieerd aspect. Het Westen bezit een deel van de Noordzeekust, met belangrijke vissersplaatsen en -havens, als Nieuwpoort, Oostende, Heist en Zeebrugge. Lang geleden, voor de verzanding van het Zwin, hoorde daar ook de handelsmetropool Brugge bij. Meer naar boven achter de Honte of Westerschelde is er het Belgische deel van deze rivier met een uitgestrekt watergebied, bestaand uit polders, zijrivieren en beken, die tot diep in het binnenland doordringen.
In de hoek van West-Vlaanderen stroomt de IJzer vanuit Frankrijk het land binnen, waaiert zijn zijrivieren in alle richtingen en mondt in de zee uit bij Nieuwpoort. In het Oosten snijdt de Maas het Walenland in twee stukken, steekt stroomopwaarts diep in Frankrijk en zoekt door Nederland zijn weg naar het Hollands Diep. In al deze gebieden hebben zich vaartuigen ontwikkeld, aangepast aan de plaatselijke omstandigheden en beïnvloed door de opvattingen en gebruiken van de aangrenzende landen.

Bij de Brabantse boot bestonden de zijden uit twee gangen met daarboven een berghout. Het was een geheel open roeiboot met voor en achter losse plechten. Afmetingen: 3,5 a 4,5 x 1,5 m. De Brabantse boot werd veel gebruikt als schippersboot.

Gerrit Schutten schrijft:
In 1978 lag er in een gracht in Edam een Brabantse boot van 5,4 x 1,4 meter. Hij had een voordekje, twee gangen in de zijden, knikspant met bovenaan aan weerszijden twee lijfhouten, waarbij de bovenste was verzonken in de onderste. Vijftien jaar later zag ik hem weer terug in Baasrode. De metallurgieprof/zoon hellingbaas noemde dat een parlevinker die zijn kruideniers-waren verkocht aan varende schippers op de Schelde. Hij had geen voordekje. Er is een tekening. Het voorondertje was te klein om in te slapen.


De Tijdlijn van de Brabantse boot

Selectie van alle Ronde en Platbodemjachten in het Nederlandsch Jachtregister 1924-1925

1924-1925

Uit alle schepen die genoemd staan in het Nederlandsch Jachtregister heeft Gerard ten Cate een selectie gemaakt van alle Ronde en Platbodemjachten die er in 1924-1925 in opgenomen waren. Het is een uniek overzicht omdat het een goed beeld geeft van onze vloot in die jaren.

Meer over "Selectie van alle Ronde en Platbodemjachten in het Nederlandsch Jachtregister 1924-1925"

Type beschrijving Brabantse boot

  1. Geschiedenis van de Brabantse boot
  2. Beschrijving van de Brabantse boot
  3. Tuigage

Kenmerken van de Brabantse boot

  1. De Brabantse boot als werkschip
  2. De Brabantse boot als jacht
  3. Algemene kenmerken
  4. Kenmerkende verhoudingen
  5. Verklaring in tekening

Publicaties over de Brabantse boot in het Stamboekarchief


Scheepstype: Melkboot

Inleiding

In het Stamboek staat één zgn. Melkboot ingeschreven, een op steven gebouwd scheepje, die ooit als tjotter is getypeerd, maar waar men later van dacht dat het een zekere vergelijking vertoont met een visaakje, zoals er zovelen in Friesland hebben gevaren.


De Tijdlijn van de Hollandse boot

Selectie van alle Ronde en Platbodemjachten in het Nederlandsch Jachtregister 1924-1925

1924-1925

Uit alle schepen die genoemd staan in het Nederlandsch Jachtregister heeft Gerard ten Cate een selectie gemaakt van alle Ronde en Platbodemjachten die er in 1924-1925 in opgenomen waren. Het is een uniek overzicht omdat het een goed beeld geeft van onze vloot in die jaren.

Meer over "Selectie van alle Ronde en Platbodemjachten in het Nederlandsch Jachtregister 1924-1925"

Type beschrijving Melkboot

  1. Geschiedenis van de Melkboot
  2. Beschrijving van de Melkboot
  3. Tuigage

Kenmerken van de Melkboot

  1. De Melkboot als werkschip
  2. De Melkboot als jacht
  3. Algemene kenmerken
  4. Kenmerkende verhoudingen
  5. Verklaring in tekening

Publicaties over de Melkboot in het Stamboekarchief


Boten in beeld


Bronnen

De bronnen die zijn gebruikt bij het beschrijven van de Boten

TitelAuteurUitgeverJaartal
    

Algemene bronnen met informatie over het scheepstype Zomp

TitelAuteurUitgeverJaar
    

Boten