Scheepstype: Zomp

1. Open zomp of pegge 
   De onderbouw was verhoogd met afneembare bovenboorden, die aan de binnenzijde tegen het vaste boord waren bevestigd. De vlakplanken en de vast opstaande boorden waren 1-3/4 duim dik (1 Amst. duim = 2.547 cm). Er waren geen luiken. Om de lading droog te houden werden kleden gebruikt. De open zomp of pegge kon door een man worden gevaren. Het vaartuig werd ook wel geboomd. Als moest worden gezeild werd in de mastkoker een losse mast geplaatst. In het boek van P.J.V.M. Sopers, 'Schepen die verdwijnen', staat een foto van een model van een open zomp. Opvallend is de eigenaardige vorm van het sprietzeil. Sopers geeft in zijn werk voor de lengte van een open zomp 42 Amsterdamse voet (11.89 m). De verhouding van de lengte tot de breedte was ongeveer 5 : 1. Bij de onderbouw was de holte in het midden niet groter dan ongeveer 40 cm. Ir. E. van Konijnenburg geeft in 'De Scheepsbouw vanaf zijn Oorsprong' de volgende afmetingen voor een pegge: lengte 12 m, breedte 2.65 m, holte 1.45 m.
   
2. Gedekte zomp 
   Deze had een laadruim. De beurt-zomp was ook een gedekte zomp. Sopers geeft de volgende afmetingen voor een gedekte zomp: lengte 12.04 m, breedte 2.80 m, holte 1.31 m. Voor een beurt-zomp: lengte 15.50 m, breedte 3.40 m, holte 1.50 m. De mast van een gedekte zomp kon worden gestreken. Van Konijnenburg wijst op de overeenkomst met de snijboon. Hij schrijft: 'De Snijboon en de Zomp hebben den zelfden vorm. Zij zijn beide een draai-overboord gewoonlijk met een paviljoen. Kenmerkend voor deze schepen is, behalve het scherpe voor- en achterschip, het plotseling diep doorbuigen van het berghout bij voor- en achtersteven, om verder in de lengte van het schip bijna horizontaal door te lopen, alsmede de bijna loodrechte stevens. Hierdoor zijn zij dadelijk te onderkennen tusschen de vaartuigen der andere provinciën. Lang 15m50 zijn de zompen, breed 3m70 en hol 1 m80. 

Al een aantal jaren leefde in Ommen het plan een Ommer Vechtzomp te bouwen/reconstrueren. Als gevolg van de bouw van een zomp in Gramsbergen en de aanschaf van een soortgelijk schip door Dalfsen, kwamen deze plannen in een stroomversnelling. Immers, het “gat” in het vaargebied moest worden opgevuld zodat er aansluiting zou ontstaan met de andere zompen en de hele Vecht zou worden bestreken.
De Ommer Vechtzomp is gebouwd van 2020 tot 2023, door een team vrijwilligers/vakmensen, onder leiding van de professionele Scheepstimmerman Harmen Timmerman, bouwer en eigenaar van de boeier 'Uiltje'. 
De tewaterlating vond plaats op Koningsdag 2023 op de brug over de Vecht in het centrum van Ommen. Achterkleinkinderen van de laatste Ommer Zompschippers, Lotte Steen en Lotte van Elburg doopten de Zomp en wensten haar een behouden vaart. De naam van de Zomp is 'Hanzestad Ommen'.

De beelden van de tewaterlating van de nieuwe Ommense Vechtzomp

In het Zompenmuseum te Enter is een gedeelte van een oude zomp te zien. Verder bevinden zich daar een aantal modellen van deze vaartuigen. Een replica van een zomp vaart zo nu en dan nog vanuit Rijssen met geïnteresseerde passagiers.

Zie ook: W.H. de Vosprijs 2012 toegekend aan de Regionale Stichting Enterse Zomp

I www.entersezomp.nl