Scheepstype: Zandaak
Inleiding
De zandaak is een type, dat in lijn overeenkomst vertoont met de Hagenaar
De afmetingen zijn echter wat kleiner en evenals de paviljoentjalk heeft de zandaak een verhoogd achterdek. De sluis te Vreeswijk bergt zeer vaak schepen van deze soort; zij vervoeren grint en rivierzand, meestal geheel voor eigen rekening van den schipper, die aan de baggermolens op de rivieren het zand inkoopt en het elders, bij aannemers of handelaren, om contant geld per kubieke el weer verhandelt. De zandaak heeft soms mooie lijnen; het schip wordt alleen nog van staal gebouwd. Meestal is het zeer kleurig geschilderd.
De Tijdlijn van de Zandaak
Type beschrijving Zandaak
1. Geschiedenis van de Zandaak
Kleine zandaken werden veel gebouwd rond Hardinxveld.
2. Beschrijving van de Zandaak
Bij deze kleine schepen waren de platen niet altijd rondgezet, met als gevolg dat de scheepshuid knikken vertoonde; tussen de gangen onderling én bij de heve. Vaak is er ter lengte van het laadruim een uitsparing in het boeisel waarin een wegneembaar houten zetbord geplaatst kon worden om het laden en lossen te vergemakkelijken.
3. Tuigage
Zandaakjes konden getuigd zijn met een grootzeil aan een rechte of kromme gaffel en een fok.</p>
Kenmerken van de Zandaak
- De Zandaak als werkschip
- De Zandaak als jacht
3. Algemene kenmerken
4. Kenmerkende verhoudingen
5. Verklaring in tekening
6. Subtypen, specifieke kenmerken
Publicaties over de Zandaak in het Stamboekarchief
De zandaak wordt ook gebruikt als verzamelnaam voor diverse types van aken, die in de zandvaart in gebruik waren. De ijzeren en stalen exemplaren zijn meestal gebaseerd op hun houten voorgangers. De houten aakjes werden soms gekenmerkt door een vrij breed bovenboord, dat ter hoogte van het ruim gedeeltelijk uitneembaar of neerklapbaar was. Voor de mast waren ze veelal gedekt, achter bezaten ze vaak een stuurkuip.